به گزارش پایگاه خبری پیام خانواده؛ سیستان و بلوچستان در جنوب شرقی ایران از دیرباز به‌عنوان گذرگاه تمدن‌ها و فرهنگ‌های گوناگون شناخته شده است؛ این استان با داشتن مرزهای طولانی با ۲ کشور افغانستان و پاکستان نه تنها از موقعیت جغرافیایی راهبردی برخوردار بوده بلکه ظرفیت بالایی برای تبدیل شدن به قطب گردشگری منطقه‌ای دارد.

این استان همچنین از گنجینه‌ای از میراث فرهنگی و تاریخی که ریشه در تمدن‌های کهن دارد، برخوردار است؛ از شهر سوخته به‌عنوان یکی از نخستین شهرهای جهان با پیشینه‌ای چند هزارساله گرفته تا آتشکده‌های باستانی و بناهای تاریخی متعدد، همگی گواهی بر غنای فرهنگی این منطقه هستند، این میراث غنی نه تنها برای گردشگران داخلی جذاب است بلکه می‌تواند توجه گردشگران خارجی را نیز به خود جلب کند.

در میان انواع گردشگری، گردشگری سلامت به‌دلیل مزایای اقتصادی و اجتماعی فراوان می‌تواند به‌عنوان موتور محرکه توسعه سیستان و بلوچستان عمل کند؛ این استان با برخورداری از مراکز درمانی تخصصی مانند بیمارستان چشم‌پزشکی الزهرا زاهدان که سالانه پذیرای شمار زیادی از بیماران از کشورهای همسایه است، ظرفیت قابل توجهی در این حوزه دارد.

در حوزه چابهار شهروندان پاکستانی می‌توانند از طریق مرز «ریمدان» در شهرستان دشتیاری، در حوزه زاهدان از طریق زیرساخت شهرستان میرجاوه و یا مردم افغانستان از طریق شهرستان‌های هیرمند و زهک برای درمان خود از ظرفیت‌های موجود در این بخش در سیستان و بلوچستان بهره‌مند شوند.

از طرفی، استان سیستان و بلوچستان دارای منابع بی‌نظیر طبیعی مانند گِل‌افشان‌ها و چشمه‌های آبگرم است که ظرفیت های بسیار و جذابی در زمینه گردشگری سلامت و جذب گردشگران داخلی و خارجی در این زمینه دارد.

کارشناسان معتقدند توسعه گردشگری سلامت می‌تواند تأثیر مثبت و قابل توجهی بر رونق اقتصادی سیستان و بلوچستان داشته باشد؛ ایجاد اشتغال مستقیم و غیرمستقیم در بخش‌های درمانی، هتل‌داری، حمل‌ونقل و خدمات مرتبط، فرصت‌های شغلی جدیدی را برای جوانان و جامعه محلی فراهم می‌آورد؛ افزایش درآمد ناشی از ورود گردشگران سلامت، کسب‌وکارهای محلی از جمله هتل‌ها، رستوران‌ها، مراکز خرید و خدمات گردشگری را رونق می‌بخشد. همچنین، توسعه زیرساخت‌های گردشگری نظیر راه‌ها، فرودگاه‌ها و مراکز اقامتی به بهبود کیفیت زندگی ساکنان نیز منجر خواهد شد.

گِل‌فشان خاش

سیستان و بلوچستان؛ قطب نوظهور گردشگری سلامت با تکیه بر ظرفیت‌های درمانی و طبیعی

به گفته معاون گردشگری اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی سیستان و بلوچستان، گردشگری سلامت و ارائه خدمات به بیماران خارجی یکی از زیرمجموعه‌های تخصصی صنعت گردشگری است که سیستان و بلوچستان با برخورداری از ظرفیت‌های متنوع، توان بالایی برای توسعه آن در کنار گردشگری درمانی دارد.

علیرضا شه‌بخش در گفت‌وگو با خبرنگار ایرنا با بیان اینکه گردشگری سلامت در سیستان و بلوچستان به ۲ بخش اصلی تقسیم می‌شود، افزود: بخش نخست، گردشگری در حوزه سلامت است که شامل زیرساخت‌ها و خدمات درمانی و بیمارستانی بوده و در قالب گردشگری درمانی تعریف می‌شود.
وی ادامه داد: بخش دوم، گردشگری سلامتی است که شامل چشمه‌های آبگرم، گِل‌درمانی، ماسه‌درمانی، آفتاب درخشان، کویر لوت و سواحل مَکُران می‌شود که از مزیت‌های کم‌نظیر این استان به‌شمار می‌آید.

وی با اشاره به ظرفیت‌های طبیعی سیستان و بلوچستان در حوزه گردشگری سلامت، اظهار کرد: این خطه دارای قابلیت‌های بی‌نظیری در زمینه آب‌درمانی، گِل‌درمانی و ماسه‌درمانی است؛ کویر لوت و پدیده گل‌افشان‌ها از جمله «پیرگل» در شهرستان خاش و بندر «تنگ» در شهرستان چابهار، ظرفیت مناسبی برای توسعه گِل‌درمانی دارند.

گِل‌افشان یا گل‌فِشان، یکی از پدیده‌های طبیعی است که مقدار زیادی گل و لای به‌صورت چشمه از دل زمین می‌جوشد و به سطح زمین می‌آید.

معاون گردشگری اداره‌کل میراث فرهنگی سیستان و بلوچستان ادامه داد: چشمه‌های آبگرم در شهرهای ایرانشهر، بزمان، دلگان و سراوان و همچنین چشمه آب ترش نصرت‌آباد از دیگر ظرفیت‌های ارزشمند استان در حوزه آب‌درمانی و ارتقای سلامت گردشگران محسوب می شوند.

آبگرم بزمان

سیستان و بلوچستان دارای قابلیت‌های بی‌نظیری در زمینه آب‌درمانی، گِل‌درمانی و ماسه‌درمانی است؛ پدیده گل‌افشان‌ از جمله «پیرگل» در شهرستان خاش و بندر «تنگ» در شهرستان چابهار، ظرفیت مناسبی برای توسعه گِل‌درمانی دارندوی با بیان اینکه تاکنون هشت بیمارستان سیستان و بلوچستان مجوز پذیرش گردشگران خارجی را دریافت کرده‌اند، گفت: ۲ دفتر خدمات مسافرتی نیز با محوریت گردشگری سلامت موفق به اخذ مجوز شده‌اند که یکی از آن‌ها فعال بوده و دفتر دوم نیز به‌زودی فعالیت خود را آغاز خواهد کرد.

رونق گردشگری سلامت در سیستان و بلوچستان نیازمند توسعه زیرساخت‌هاست

شه‌بخش، تنوع اقلیمی و پدیده‌های زمین‌شناسی سیستان و بلوچستان را از دیگر مزیت‌های توسعه گردشگری سلامت دانست و افزود: این استان به‌دلایل مختلفی از جمله موقعیت جغرافیایی راهبردی، برخورداری از اماکن تاریخی و مذهبی، جاذبه‌های متنوع میراث فرهنگی، مراکز و تجهیزات پزشکی مجهز و حضور پزشکان مجرب از ظرفیت مطلوبی برای جذب گردشگران سلامت برخوردار بوده اما تحقق کامل این ظرفیت‌ها نیازمند ایجاد و توسعه زیرساخت‌هاست.

معاون گردشگری اداره‌کل میراث فرهنگی سیستان و بلوچستان، ارائه زمین با کمترین هزینه، تسهیل فرآیندهای قانونی، اعطای تسهیلات و معرفی بسته‌های سرمایه‌گذاری را از مهمترین مشوق‌های جذب سرمایه‌گذار در حوزه گردشگری سلامت عنوان کرد و گفت: این اقدامات می‌تواند زمینه‌ساز توسعه پایدار گردشگری در استان باشد.

وی با اشاره به سایر گونه‌های گردشگری فعال در سیستان و بلوچستان، اظهار کرد: در کنار گردشگری سلامت در طی سال‌های اخیر گردشگری زیارتی با ورود زائران اربعین حسینی از مرزهای استان رونق گرفته، همچنین گردشگری ترانزیتی، مذهبی و درمانی به‌ویژه با توجه به هم‌مرزی با افغانستان و پاکستان و ضعف برخی زیرساخت‌های درمانی در این کشورها، ظرفیت قابل‌توجهی برای جذب گردشگر در استان فراهم کرده است.

وی تأکید کرد: گردشگری سلامت نقش مؤثری در توسعه سیستان و بلوچستان دارد و می‌تواند به بهبود شرایط اقتصادی استان کمک کند چرا که هر گردشگر سلامت چندین برابر ارزآوری به‌همراه داشته و موجب رونق اشتغال و کسب‌وکارهای محلی می‌شود.

گردشگری سلامت

گردشگری سلامت، فرصتی پایدار برای توسعه سیستان و بلوچستان

معاون سیاسی و اجتماعی استاندار سیستان و بلوچستان نیز بر ضرورت توسعه گردشگری سلامت با تکیه بر توان بخش خصوصی و همراهی دولت در ایجاد زیرساخت‌ها و رفع موانع تأکید کرد و گفت: این حوزه می‌تواند به فرصتی پایدار برای توسعه استان تبدیل شود.

علیرضا شهرکی با تأکید بر جایگاه سلامت به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های بنیادین توسعه پایدار، اظهار کرد: ظرفیت‌های درمانی، زیرساخت‌های بیمارستانی، نیروی انسانی متخصص و فعالیت بخش خصوصی، پایه‌های اصلی شکل‌گیری گردشگری سلامت در استان به‌شمار می آیند و در صورت هم‌افزایی، می‌توانند به یک مزیت رقابتی توسعه‌ای تبدیل شوند.

گردشگری سلامت بدون مشارکت فعال بخش خصوصی به نتیجه نخواهد رسیدوی با بیان اینکه گردشگری سلامت بدون مشارکت فعال بخش خصوصی به نتیجه نخواهد رسید، افزود: ایجاد زنجیره‌ای منسجم از خدمات درمانی، اقامتی، حمل‌ونقل و خدمات شهری، نیازمند ورود هدفمند سرمایه‌گذاران و شکل‌گیری مشارکت‌های اقتصادی پایدار است.

معاون سیاسی و اجتماعی استاندار سیستان و بلوچستان تصریح کرد: نقش دولت در توسعه گردشگری سلامت، تسهیل‌گری و حمایت است، استانداری آمادگی دارد در چارچوب قوانین، با تسریع در صدور مجوزها، واگذاری اراضی، ارائه تسهیلات و رفع موانع اداری، بستر لازم برای فعالیت بخش خصوصی را فراهم کند.

شهرکی بر ضرورت هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، شهرداری‌ها، جامعه درمانی و بخش خصوصی تأکید کرد و گفت: تنها با انسجام نهادی و برنامه‌ریزی مشترک می‌توان ظرفیت‌های موجود را به فرصت‌های عملیاتی و پایدار تبدیل کرد.

وی همچنین به اهمیت زیرساخت‌های حمل‌ونقل و دسترسی آسان اشاره کرد و ادامه داد: توسعه پروازها و تقویت شبکه‌های حمل‌ونقل از موارد ضروری گردشگری سلامت است و تحقق آن مستلزم مشارکت و همراهی بخش خصوصی در کنار حمایت‌های دولتی خواهد بود.

وی خاطرنشان کرد: توسعه گردشگری سلامت با تکیه بر توان بخش خصوصی و همراهی دولت در ایجاد زیرساخت‌ها و رفع موانع به فرصتی پایدار برای توسعه استان تبدیل خواهد شد.

صدور مجوز پذیرش بیماران خارجی در ۸ مرکز درمانی سیستان و بلوچستان

رئیس دانشگاه علوم پزشکی زاهدان گفت: تاکنون هشت مرکز درمانی دولتی و غیردولتی در محدوده تحت پوشش این دانشگاه موفق به دریافت مجوز پذیرش بیماران خارجی (IPD) شده‌اند که این امر، گام مهمی در مسیر توسعه گردشگری سلامت استان به شمار می‌رود.

محمدحسن محمدی، برخی از این مراکز را بیمارستان‌های علی‌ابن‌ابی‌طالب(ع) و الزهرا(س) زاهدان، دارالشفاء میرجاوه و ایرانمهر سراوان دانست و افزود: بین‌المللی‌سازی خدمات درمانی و جذب گردشگر سلامت از اولویت‌های دانشگاه علوم پزشکی زاهدان است.
وی اظهار کرد: زیرساخت‌های فیزیکی، تجهیزات تخصصی و استانداردهای لازم مطابق با معیارهای بین‌المللی در مراکز درمانی استان فراهم شده و این ظرفیت با بهره‌گیری از مرزهای فعال سیستان و بلوچستان، می‌تواند نقش مؤثری در جذب بیماران خارجی ایفا کند.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی زاهدان با اشاره به ظرفیت‌های درمانی ایجادشده در سیستان و بلوچستان گفت: مرکز فوق‌تخصصی چشم‌پزشکی، کلینیک درمان شکاف کام و لب، بخش درمان ناباروری، پیوند کلیه، کاشت حلزون شنوایی و واحدهای درمان سرطان از جمله بخش‌هایی هستند که توان ارائه خدمات پیشرفته به بیماران داخلی و خارجی را دارند.

محمدی افزود: حضور گردشگران سلامت در زاهدان، علاوه بر تقویت تبادلات فرهنگی، موجب رونق اقتصادی و ایجاد فرصت‌های شغلی جدید در حوزه سلامت و خدمات وابسته خواهد شد.

گردشگری سلامت با ارائه خدمات چشم پزشکی

کمبود پروازهای خارجی و ضعف هتلینگ؛ چالش‌های پیش‌روی گردشگری سلامت

یکی از اعضای هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان نیز با اشاره به توانمندی‌های سیستان و بلوچستان در حوزه درمان ناباروری بیان کرد: این استان از نظر نتایج درمان ناباروری در سطح بالایی در کشور قرار دارد اما این ظرفیت به اندازه کافی معرفی نشده است.

مرضیه قاسمی افزود: درمان ناباروری می‌تواند یکی از محورهای اصلی گردشگری سلامت سیستان و بلوچستان باشد و در همین راستا ۲ نمایشگاه تخصصی در کشورهای عمان و افغانستان برای معرفی این خدمات برگزار شده است.

همچنین به گفته مدیر درمان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، ضعف زیرساخت‌های بهداشتی و درمانی در کشورهای همسایه استان، فرصتی مهم برای توسعه بازار گردشگری سلامت سیستان و بلوچستان ایجاد کرده اما بهره‌برداری از آن نیازمند تقویت زیرساخت‌ها با همکاری همه دستگاه‌های اجرایی است.

به گفته احسان حکیمی، کمبود پروازهای بین‌المللی، ضعف خدمات هتلینگ، مشکلات حمل‌ و نقل و فرآیند صدور ویزا از مهمترین چالش‌های پیش‌روی توسعه گردشگری سلامت استان است.

به گزارش ایرنا، بر اساس اطلاعات موجود بیشتر افرادی که به‌عنوان گردشگر سلامت به زاهدان مسافرت می کنند از کشورهای افغانستان، پاکستان و عمان هستند.

همچنین حوزه های تخصصی و فوق تخصصی چشم‌پزشکی، درمان ناباروری، سرطان و اشعه درمانی، درمان سوختگی، پیوند کلیه، دندانپزشکی، جراحی‌های ترمیمی، بیماری های عفونی، جراحی قلب باز و عروق، عمومی و زنان و زایمان، تشخیص‌های قبل از تولد تالاسمی و هموفیلی، بیشترین نیازهای درمانی گردشگران سلامت را تشکیل می دهند.